‘Big Data creëert een volledig nieuwe horizon’

Big Data speelt een steeds grotere rol in de transitie van traditionele industrie naar smart industry. Om de toepassingen van Big Data nog verder te stimuleren is het nationaal onderzoeks- en innovatieprogramma Commit2Data uitgerold, met prof. dr. Ir Boudewijn Haverkort als voorzitter. Hij legt de lat voor het programma, en zichzelf, hoog.

“We beschikken in Nederland over enorme kennis op het gebied van Big Data analytics en Big Data handling”, begint Boudewijn Haverkort positief aan zijn inventarisatie van de technologische ontwikkelingen binnen de Nederlandse Topsectoren. “Maar stilstand kunnen we ons niet veroorloven, we moeten daarin verder! Met dit programma willen we een aantal sectoren een boost geven om de overstap te maken van een traditionele industrie naar een sector die intensief gebruik maakt van de mogelijkheden van Big Data.”

Moderniseringsslag

“Niets ten nadelen van een traditionele industrie, velen van hen hebben de automatiseringsslag met verve gemaakt. Maar Big Data biedt een volledig nieuwe horizon. Voorbeeld: Big Data analytics maakt het mogelijk efficiënter te produceren en om producten te verwezenlijken die beter aansluiten bij de wensen van de consument. Daar zijn dus enorme voordelen te behalen, maar dan moet er wel een flinke slag gemaakt worden. Commit2Data helpt bedrijven binnen sectoren als Energie, Life Sciences & Health en Safety & Security toegang te krijgen tot de benodigde kennis en kunde om een dergelijke transitie te voltooien.”

Als concreet voorbeeld haalt Haverkort graag de energiesector aan. “Om die transitie te maken moet een bedrijf vaak een nieuw expertiseveld binnenhalen. Neem energiebedrijven; die zijn opgebouwd aan de hand van een heel centraal model. De energie wordt op één locatie opgewekt en vervolgens gedistribueerd naar de gebruiker. Rechttoe, rechtaan. Maar de afgelopen jaren heeft er een belangrijke ontwikkeling plaatsgevonden; burgers gaan decentraal energie opwekken, bijvoorbeeld met zonnepanelen of windmodels. Er ontstaan ook energiecoöperaties binnen (kleinere) gemeenschappen die vervolgens onderling energie willen verhandelen. Daardoor verandert de rol van het grote energiebedrijf, en de netbeheerder, immens. Zij moeten leren omgaan met specifieke nieuwe vragen van de gebruikers. Dat vergt veel van de werknemers binnen zo’n bedrijf. Het vraagt misschien zelfs om een heel ander soort werknemer met een grotere achtergrond in de ICT. Commit2Data ondersteunt bedrijven in het doorvoeren van die moderniseringsslag.”

Publiek-Private Samenwerking

Sinds begin februari 2016 heeft Haverkort het onderzoeks- en innovatieprogramma onder zijn hoede. Hij combineert die werkzaamheden met de invulling van de leerstoel Design and Analysis of Communication Systems aan de Universiteit Twente, waar hij doceert en onderzoek doet aan betrouwbare computer en communicatiesystemen. Dat hijzelf op het onderwerp Big Data nog niet heel diep geworteld in de materie zit, hoeft geen nadeel te zijn. “Vanaf een afstand tegen iets aankijken, biedt overzicht, en kan helpen partijen bij elkaar te brengen” De meerwaarde van Haverkort ligt dan ook zeker in zijn ervaring met het samenbrengen van de wetenschappelijke wereld en het bedrijfsleven. Van 2009 tot en met 2012 was hij wetenschappelijk directeur van het Embedded Systems Institute (ESI) in Eindhoven. In die rol vergaarde hij de nodige ervaring in het aansturen van Publiek-Private Samenwerking. En ook nu hij ‘terug’ in de wetenschappelijke wereld is, blijft hij pleiten voor de versterkende wisselwerking tussen academici en het bedrijfsleven.

“Het uiteindelijke doel is natuurlijk om tot concrete oplossingen te komen, maar de weg daar naartoe is lang. Binnen de in Commit2Data benoemde thema’s zijn wij nu op zoek naar duo’s bestaande uit vertegenwoordigers van de industrie en de wetenschap, waardoor de juiste expertises bijeen wordt gebracht om zodoende de programmalijnen, breed gedragen, te kunnen uitzetten. Vervolgens vragen wij het veld zich daar op in te schrijven middels open calls."

Volgens Haverkort geeft de wisselwerking tussen industrie en wetenschap een interessant spanningsveld. Enerzijds moet het onderzoek in dienst staan van de behoeftes van de private sector zodat er (extra) middelen beschikbaar komen voor onderzoek, anderzijds moet de wetenschap wel de ruimte krijgen om autonome beslissingen te kunnen nemen. “Zelf ken ik beide kanten van die medaille. Na twintig jaar pure wetenschap heb ik bij ESI ook een bredere blik op Publiek-Private Samenwerking gekregen. Dat kan prima zonder je wetenschappelijke waardenstelsel overboord te zetten.”

Wederzijdse inspiratie

Inmiddels begint Commit2Data flink op stoom te raken. De eerste, kleinere, calls staan al open op het gebied van Banking & Insurance en Big Data Handling. Daarnaast wordt er hard gewerkt om de eerste grote call halverwege het tweede kwartaal te presenteren. “Dan gaat de call voor de rol van Big Data binnen Smart Industry open, één van de speerpunten binnen het programma. De eerste concrete stap is op 5 april als er een matchmaking event georganiseerd wordt om mensen uit de academische wereld en de industrie samen te brengen in een serie van tafelgesprekken. Uit de ideeën die daarbij tot stand komen worden vervolgens de beste geselecteerd.”

“De uitdaging ligt hem immers deels in het feit dat de academische wereld graag bezig is met ‘horizontale vraagstukken’ en zodoende zoekt naar oplossingen die over de volle breedte toepasbaar zijn. Terwijl er vanuit de industrie, vanzelfsprekend, vooral ‘verticaal gedacht wordt’ en gezocht wordt naar sectorspecifieke oplossingen. Mijn ervaring is dat als je die twee werelden bij elkaar brengt, er wederzijdse inspiratie en meerwaarde ontstaat. Maar het vergt een open houding, van beide kanten.”

Uiteindelijk moeten de oplossingen die tot stand komen uit de wisselwerking tussen academici en bedrijfsleven breed inzetbaar zijn binnen de Topsectoren. “De taak van Commit2Data is om niet alleen antwoorden te vinden op alle specifieke vragen vanuit een sector. De fundamentele principes moeten geïdentificeerd worden zodat deze breed ingezet kunnen worden in andere sectoren. Natuurlijk zijn er hele specifieke wensen per sector, maar daaronder ligt altijd een bredere basis. Die willen we naar voren halen. Een goed resultaat uit bijvoorbeeld de energiesector mag daar niet verborgen blijven als het ook veel potentie kan hebben voor andere sectoren.”

Personalized medicine

Als Haverkort op persoonlijke titel één onderwerp mag noemen hij veel van verwacht binnen Commit2Data, is het personalized medicine. “Als ik naar de toekomst kijk, vind ik dat een enorm interessant veld. Laten we eerlijk zijn: er vindt nog altijd veel nattevingerwerk plaats in de medische wereld. ‘Laten we maar 5 of 10 milligram van dit doen en kijken of het aanslaat…’ Maar ik ben er van overtuigd dat we in de (nabije) toekomst in staat zullen zijn om per patiënt volledige geïndividualiseerde genetische profielen op te stellen waarmee berekend kan worden wat voor die persoon de juiste medicatie en dosering is. En dat die dosering dan ook specifiek voor die persoon geproduceerd wordt. Dit zou niet alleen tot een betere behandeling leiden, maar ook tot minder verspilling van resources, en daarmee besparing van kosten.”